XidmətlərSahələrPaketlərTexnologiyaAkademiyaƏlaqə
CCNA · Modul 1: Şəbəkə əsasları

OSI modeli: 7 qat, 5 dəqiqə

● 5 dəq oxuBaşlanğıc20 oktyabr 2026
30 saniyədəŞəbəkədə məlumat 7 qatdan keçir. Hər qatın öz işi və öz cihazı var: switch 2-ci, router 3-cü qatda işləyir. Problemi aşağıdan yuxarıya doğru, qat-qat axtarırlar.

Bu dərsdən sonra bacaracaqsan

  • 7 qatı ardıcıllıqla sadalamağı
  • Switch, router və kabelin hansı qatda işlədiyini
  • Problemi qat-qat axtarmağı

Niyə model lazımdır?

Sayt açılmırsa, səbəb kabel də ola bilər, DNS də. OSI modeli bu böyük problemi 7 kiçik hissəyə bölür. Hər hissəni ayrıca yoxlayırsan və axtardığın yeri tez daraldırsan.

7ApplicationHTTP, DNS, DHCP: istifadəçinin proqramı
6PresentationKodlaşdırma, şifrələmə (TLS)
5SessionƏlaqənin açılıb-bağlanması
4TransportTCP / UDP, port nömrələri · seqment
3NetworkIP ünvan, marşrutlaşdırma · paket · router
2Data LinkMAC ünvan, Ethernet · çərçivə (frame) · switch
1PhysicalKabel, siqnal, Wi-Fi radio · bitlər
Şəkil 1 · Yaşıl: proqram tərəfi, mavi: şəbəkə tərəfi

Yadda saxlamaq üçün

Aşağıdan yuxarı: Physical, Data Link, Network, Transport, Session, Presentation, Application. İngiliscə məşhur cümlə: "Please Do Not Throw Sausage Pizza Away".

Cihazlar hansı qatdadır?

QatCihaz / protokolNə ilə işləyir
1Kabel, hub, Wi-Fi radioElektrik və ya radio siqnalı
2Switch, access pointMAC ünvanı
3Router, L3 switchIP ünvanı
4Firewall (port qaydaları)TCP/UDP portları

Praktik məsləhət: Obyektdə "internet yoxdur" deyəndə əvvəlcə 1-ci qatı yoxla: kabel taxılıb, port işığı yanır? Sonra 2-ci qat: kompüter switch-ə qoşulub? Sonra 3-cü qat: IP ünvan alıb? ping ilə gateway-ə çatır?

TCP/IP modeli

Real həyatda tez-tez 4 qatlı TCP/IP modeli işlədilir. Burada 5, 6 və 7-ci qatlar bir Application qatında birləşir, 1 və 2-ci qatlar isə Link (Network Access) qatında. CCNA imtahanında hər iki model soruşulur.

Özünü yoxla

3 sual · cavab dərhal göstərilir · 2/3 düzgün cavab dərsi tamamlayır

01Switch MAC ünvanlarına görə işləyir. O hansı qatdadır?

Switch çərçivələri (frame) MAC ünvanına görə ötürür, bu da 2-ci qatın işidir.

02TCP və UDP hansı qatın protokollarıdır?

Transport qatı (4) port nömrələri və etibarlı/sürətli çatdırılma ilə məşğul olur.

03İstifadəçi "internet yoxdur" deyir. Hansı qatdan başlamaq məntiqlidir?

Aşağıdan yuxarıya yanaşma ən çox vaxt qənaət edir: problemlərin xeyli hissəsi kabel, port və ya enerji ilə bağlıdır.
Dərs faydalı oldu?